مشترک شوید و مطالب را به صورت رایگان در ایمیل خود دریافت کنید

باورها و آیین های یهودی(بخش پنجم)

میصوا

در یهودیت مفهوم تورا با مفهوم میصوا که از اهمیتی همسان برخوردار است در کنار هم قرار دارند. میصوا فرمان خدا و راهنمای عمل انسان است و به همۀ زمینه های رفتار آدمی تسری می یابد و بدین ترتیب، میصوا فقط دستوری برآمده از تفسیر متون نیست بلکه بسیار گسترده تر از آن است و معمولاً در مورد عموم کارهای خوب، و نیز در مورد مراسم و آیین هایی که سنت یهود آنها را مقدس انگاشته است هم به کار می رود. به هنگام مطالعۀ تورا، یهودی خود را با اراده و فکر خدا در ارتباط می یابد و در نتیجه چنین مطالعه ای یکی از برترین اعمال دینی است. با اجرای میصوا (واز جمله دستور مطالعۀ تورا) فرد یهودی ارادۀ الاهی را گردن می گذارد و به وسیلۀ اعمالی که از مناسک دین به حساب می آیند و رو سوی خدا می آورد. میصواها هم ادب طاعت و هم ارتباط و اتصال انسان و خدایند.

میصوا

در یهودیت حاخامی پیش از میصوا – به معنای اخصشان – این دعای برکت را قرار داده اند: «ای آن که ما را با میصواهایت مقدس ساخته ای و به ما فرمان داده ای که ….» عارفان و به ویژه عرفای حسیدیزیم در قرن نوزدهم، ذکر مراقبه ای کوتاهی داشتند که پیش از دعای برکت هر میصوا خوانده می شد. با مطرح کردن این ذکرها به دنبال آن بودند که معنای عرفانی میصوا به هنگام انجام یافتن آ«، فرشته ها یا اسمای الاهی مخصوص و مرتبط با آن میصوا، و نتایجی را که آن میصوا در سطوح عالی تر واقعیت پدید می آورد بشناسانند. نمونه ای از مراقبه های حسیدایی (Chasidic) چنین شروع می شود:

به خاطرتوحید (unification) خدای قدوس، که متبارک است او [=ناموس (Principle) الاهی مذکر] و شخینای او (Shekhinah) [=ناموس الاهی مونث]، من حاضر و آماده ام تا باخشیت و ارادت،میصوای فلان را به جای آورم و فرمان خالق خود را انجام دهم.

در حالی که قبالایی ها برای نقش میصواها در زندگی دینی یهودیان تفسیری عرفانی مطرح می کردند وآنها را اعمالی دارای آثاری کیهانی می دانستند که تأثیرشان کمی فراتر از عالم انسان و به قلمرو خدا می رسد، گروه های دیگر یهودی هر کدام تفاسیر خاص خود را داشته اند. اخلاق گراها (moralists) هر میصوایی را در بردارندۀ یکی از تعالیم خاص مُوسار یا اخلاق می دانستند. از نظر الاهی دانان، میصواها روش مضبوطی بود که آدمی را از این – جهانی بودن دور کرده، او را به کمال معنوی می رسانید. انجام دادن میصواها تبعیت از خدا (imitatiodei) بود، و وظیفۀ ویژه و شاخص یهودیان محسوب می شد، وظیفه ای که آنان را از بیگانگان جدا می کرد و به عنوان اعضای «ملکوت کاهنی و قوم مقدس» تقدس می بخشید. در دوران جدید در مورد جایگاه مناسک در یهودیت، دیدگاه های دیگری پیدا شده است. در حالی که «یهودیت مترقی» برخی میصواها را به نحوی گزینش و به عنوان این که دارای ارزشی نمادین یا اجتماعی و حتی درمانی اند حفظ می کند، میصواهای دیگر را قدیمی شمرده و نفی کرده است. اما سنت گراها هنوز هم میصواها را مستقیم ترین، اگر نه تنهاترین، پاسخ معتبر یهودیان به خدا می دانند. به نظر سنت گرایان تغییر عمدی میصواها و یا سنجش آنها براساس فایده یا درستی اخلاقی نوعی کفر است، چرا که با این کار گویی آدمی خود را حاکم و داور فرمان خدا قرار می دهد.

 

گناه و توبه

مطابق دیدگاه حاخام ها آدمی دو گرایش در درون خویش دارد: گرایش خوب (یِصِرطوو) (yetzer tov) و گرایشی به شرارت (یِصِرها-راع) (yetzer ha-ra) . گرایش نخست انسان را به پیروی از خواسته ای میصواها و نگهداری پیمانی که با خدا داشته است متمایل می کند، در حالی که گرایش دیگر ممکن است آدمی را «به دنبال دل و در پی چشمش» به گناه رهنمون شود. قبالائیان میصواها را بروز و بیان اعماق پنهان روح می دانند و قائل اند که اجرای آنها فقط اطاعت از یک فرمان تحمیل شده از خارج نیست بلکه جلوه گری (self-expression) عنصر الاهی درون انسان است. بدین ترتیب، می بینیم یصرطوو به انگیزش ها و تحرکات واقعی و عادی آدمی، گرچه گاه با استفادۀ بد او از یصرها- راع مختل می گردند، نزدیک تر است. این دیدگاه از دیدگاهی که در تلمود بیان شده است زیاد دور به نظر نمی رسد: «و هیچ انسانی گناه نمی کند مگر وقتی که روحی ازحماقت در وی داخل گردد.»

برای متخلف همیشه امکان توبه یا تشُووایی که با انگیزه های نازل تر انجام شود می تواند تخلفات گذشته را بزداید، اگر چه نمی تواند آنها را تبدیل کند. درهای تشُووا همیشه باز دانسته شده و نوشته های اخلاقی وتقوی آموز محاسبۀ نفسِ (self-scrutiny) صادقانه را تشویق می کنند تا یهودیان تأمل کنند که تا چه اندازه عمل آنان از فرمان الاهی قصور دارد. در نتیجۀ این جنبه از تشٌُِووا، که در سرتاسر نوشته های یهودی موج می زند، فرد یهودی قادرخواهد بود هم آنگاه که از راه بازمانده است دوباره شروع کند – که درین مرحله بهنام بَعل تشُووا خوانده می شود – و هم انحرافاتی را که گاه ممکن است به سختی بر وجدان او چنگ اندازند به راحتی تصحیح گرداند.



یک دیدگاه نوشته شده است!

نظر بدهید!
  1. بهروز وحیدی خوانساری می‌گه:

    سلام.امروز با سایت شما آشنا شدم.مطالب آن خوب ولی کم است.لطفا” روی ۱٫نکته های کوچک زندگی و۲٫باورها وآیینهای یهودی بیشتر کار کنید و۳٫ برای همبستگی وپیوند بیشتر میان جامعهء کلیمی، به معرفی پیران یهود در شهرهای مختلف ایران بپردازید.سپاس ازشما
    بهروز و پیروز باشید

نام شما: (لازم)

ایمیل شما: (لازم)

آدرس سایت یا وبلاگ:

متن نظر: