مشترک شوید و مطالب را به صورت رایگان در ایمیل خود دریافت کنید

روزه در آیین یهود

IMG_2146
حقیقت روزه :
روزه یکی از واجبات الهی و یکی از ارکان اصلی ادیان مختلف به شمار آمده و حقیقی است که به صورت های خاص و گوناگون مورد قبول تمامی ادیان الهی می‌باشد. علاوه بر ادیان الهی مثل اسلام ، مسیحیت و یهودیت در طوایفی که پیروان ادیان الهی نیستند مثل بت‌پرستان هند نیز این امر وجود دارد ولی هر دین و آیینی دستوری خاص برای روزه گرفتن پیروان خود دارد.
تفاوت روزه در ادیان از جهت تعداد روزها و چگونگی گرفتن روزه‌هاست، هرچند در ادیان مختلف جزئیات و کیفیت روزه تفاوت دارد اما اصل ، حکم روزه است ؛ که هدف آن بطور کلی تهذیب نفس و ایجاد طهارت و پاکی معنوی و رفع رنج و بلا است .
قرآن کریم درخصوص روزه می‌فرماید :
«یا اَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُتِبَ عَلَیْکُمُ الصِّیامُ کَما کُتِبَ عَلَی الَّذینَ مِنْ قَبْلِکُمْ لَعَّلَکُمْ تَتَّقٌون» ( بقره آیه ۱۸۳)
« ای افرادی که ایمان آورده اید، روزه بر شما نوشته شد، همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند، نوشته شده، تا پرهیزگار شوید».
مرحوم علامه طباطبایی می فرماید: “از آیه شریفه “کما کتب علی الذین من قبلکم” بر می آید که بر ادیان آسمانی گذشته نیز روزه واجب بوده، ولی در تورات و انجیلی که امروز در دست یهودی ها و مسیحی ها است، چیزی که دلالت بر وجوب روزه نماید نیست و فقط روزه را بزرگ شمرده و ستوده اند، ولی در عین حال در سال چند روزی را به شیوه های مختلف روزه می گیرند”.. (ترجمه تفسیر المیزان، ج ۳، ص ۸)
دراین مقاله سعی بر آن است که به صورت مختصر به بررسی روزه و شیوه‌های انجام آن در ادیان مختلف پرداخته شود.
?روزه در ادیان ابتدایى
با بررسى ادیان ابتدایى، مى بینیم که روزه حتى در میان بومیان و قبایل ابتدایى تقدّس داشته است. قبایل بومى آمریکا معتقد بودند: روزه گرفتن در کسب هدایت و راهنمایى از روح اعظم موثر است. یکى از مراسم آن ها پرهیز از خوردن غذا بود. نزد بسیارى از اقوام کهن، پرهیز از خوردن و آشامیدن یکى از ابزار ندامت به درگاه خداوند (یان) و به عنوان فدیه و کفاره گناهان بوده است.
مردم کهن مکزیک، امساک از خوردن غذا را به عنوان کفاره گناهان به جا می‌آوردند و مدت آن از یک روز تا چند سال متفاوت بود. پارسایان آن ها براى رفع مصیبت ها و بلاهاى همگانى، ماه ها از خوردن غذا خوددارى مى کردند.
در مصر کهن نیز پس از مرگ پادشاه، رعایاى او روزه مى گرفتند و از مصرف گوشت، نان، گندم، شراب و هر تفریحى پرهیز مى کردند. آن ها حتى از استحمام، تدهین (مالیدن روغن به موى سر) و بستر نرم خوددارى مى کردند
روزه در آیین یهود:
روزه‌داری در عهد عتیق
در کتاب هاى عهد قدیم، از روزه داشتن انفرادى افرادى هم چون داود، عزرا، الیاس، دانیال و دیگران سخن گفته شده که بیانگر یک گرایش دینى، براى نیل به هدف مورد نظر درمیان یهودیان بوده است. درتورات آمده است که خداوند به جناب یعقوب نبی ( علیه‌السلام ) فرمود :
« فجعلک صائماً وَ متواضعاً ، اطعمک المن الذی لم تکن تعرفهُ ولا عرفه آباءُکَ لِکَی یَعملَکَ اَنَهُ لَیسَ بالخَبزِ یَحیاَالانسانُ، بَل بِکل ما یخرجُ من فَمِالرَّبِ یَحیَاالانسان» ( لاهیجی ، سید حسین ، ص۱۵۰ )
خداوند ترا خاضع وروزه‌گیر ساخت ، طعامی از بهشت به تو داد ، که نه تو آن را می‌دانستی و نه پدرانت می‌دانستند ، تا تو را بیاموزد که انسان تنها به نان زنده نیست ، بلکه به هرکلمه‌ای که از طرف خداوند صادر شود انسان زنده می‌شود.
آداب و شرایط روزه در دین یهود
در شریعت یهود، کلیه واجبات دینى براى دختران از سن ۱۲ سالگى و براى پسران از ۱۳ سالگى شروع گشته و اجبارى است. بنابراین شرط سنى در روزه نیز همین است .
نکات زیر در خصوص روزه در دین یهود حائز اهمیت است
l کلیه روزه هاى واجب و مستحب یهود، از سپیده صبح تا تاریکى کامل هوا انجام مى شود به غیر از روزهاى یُوم کیپور و روزه نهم آو که ۲۵ ساعت است و از غروب تا غروب است. این ۲ روزه استثناء هستند. در روزه ها غیر از خوردن و آشامیدن، هیچ گونه محدودیت دیگرى اعمال نمی‌شود.
غیر از روزه بزرگ یوم کیپور که تاکید ویژه اى بر انجام آن صورت مى گیرد، در همه روزه ها بیماران، افراد ضعیف، زنان باردار یا شیرده از روزه ها معاف هستند.
در ایام عید و روزهاى شنبه و روزهاى اول ماه نو عبرى، گرفتن روزه ممنوع است.
از دیگر آداب روزه در یهودیت مى توان به بیرون آوردن تورات ازجاى گاه بدون پوشش اصلى، قرائت تورات، خواندن دعا و اعتراف به گناه، زیارت قبور، نواختن شوفار، خوابیدن روى زمین، خوددارى از صحبت کردن و خوددارى از شنیدن موسیقى اشاره کرد.
روزه گرفتن از عبادات یهودیان بوده‌است که چندین بار در تنخ یهودی یا عهد عتیق به آن اشاره شدهاست. موسی پیش از دریافت الواح عهد از یهوه، چهل شبانهروز در کوه سینا روزه گرفت و از خوردن و آشامیدن پرهیز کرد.( خروج ۳۴:۲۹)
داوود در هنگام بیماری پسرش از بت‌شابع زن اوریا، روزه گرفت. (دوم سموئیل ۱۲:۱۵)
یهوشافط پس از پیروزی یهودیه بر موآبیها و عمونیان چهل روز روزه گرفت. (دوم تواریخ( ۲۰:۳ یوئیل (یوئیل ۱۱:۲۱) و یونس(یونس ۳:۷) نیز برای دور کردن خشم خدا به مردم دستور به روزه گرفتن دادند. مردخای و استر نیز از دیگر از شخصیتهای عهد عتیق هستند که پس از فرمان هامان وزیر اخشورش برای قتل عام یهودیان چندین شبانهروز روزه گرفتند. (استر ۴:۲۱)
یهودیان همچنین در روز تیشا بآو یا « نهمین روز از ماه عبری آو» که روزی است که معبد اورشلیم دو بار و در سالهای ۵۸۶ قبل از میلاد و ۷۰ میلادی، تخریب شد، به روزه داری میپردازند. این روز «شومترین روز تاریخ یهود» شناخته میشود.
براساس یک طبقه بندى روزه هاى مرسوم در آیین یهود را مى توان به سه طبقه اصلى تقسیم کرد:
۱) روزه هاى حکم شده در کتاب مقدس : یا روزه هاى ایجاد شده به مناسبت یادآورى وقایع مطرح شده در کتاب مقدس. مانند روزه یوم کیپور، روزه نهم آو، روزه ۱۷ تموز و … .
۲) روزه هاى تعیین شده از سوى ربى ه: مانند روزه اولین دوشنبه پس از عید فصح، روزه آخر هر ماه موسوم به یوم کیپور کوچک و … .
۳) روزه هاى شخصى که اشخاص در مناسبت هاى مختلف خصوصى به آن مبادرت می‌کنند: این روزه ها وقت مشخصى ندارد و در زمانى که رخدادى براى کسى پیش مى آید روزه مى گیرد. مانند روزه براى فوت والدین یا معلم، روزه عروس و داماد در روز ازدواجشان و … .
روزه هاى واجب یهود
بر اساس یک طبقه بندى دیگر، روزه هاى آیین یهود به واجب و مستحب تقسیم مى شود. روزه هاى واجب این دین عبارت است از:
روزه یوم کیپور: روزه کیپور، ایام نهم و دهم ماه تشرین، نخستین ماه یهودی از سال یهودی است که به مدت ۲۵ ساعت روزه می گیرند. (مبلغی ، عبدالله ، تاریخ ادیان و مذاهب جهان، ج ۲، ص ۶۲۷ و ۶۲۸٫)
هدف از این روزه بخشش گناهان است که دستور مستقیم خداوند در تورات درباره آن صادر شده است. این یهودیان جهان در این روز از انجام هر کاری دست کشیده و تمام وقت در کنیسه ها، به عبادت می‏پردازند.
براى شما قانون ابدى باشد که در دهمین روز از ماه هفتم (عبرى) جان هاى خود را رنج دهید (روزه بگیرید) … زیرا در این روز براى شما طلب عفو مى شود …. (و در صورت توبه) از تمام خطاهایى که نسبت به خداوند مرتکب شده اید، مبرا مى شوید.( همان)
ریشه این روزه، به عفو بنى اسرائیل از جانب خداوند در صحراى سینا بازمى گردد. حضرت موسى ( علیه‌السلام ) پس از میقات چهل روزه در کوه سینا وقتى از تمرد گروهى از بنى اسرائیل آگاه شد، چهل روز دیگر در بالاى کوه براى قوم خود طلب عفو کرد. وقتى موسى در دهم ماه هفتم از کوه پایین آمد، این روز به عنوان روز کیپور یعنى روز بخشش گناهان تعیین شد.
l روزه سوگوارى : این روزه در ۴ نوبت است که پس از ویرانى معبد بیت المقدس از طرف انبیا و علماى بنى اسرائیل به نشانه سوگوارى براى یهود واجب شد.
lروزه استر: استر نوعى روزه است که به منظور طلب حاجت و استجابت دعا صورت مى گیرد.ریشه این روزه به ۲۳۰۰ سال پیش در زمانى که یهودیان در ایران ساکن شده بودند، برمى گردد. در آن دوران یکى از وزراى خشایار شاه نقشه قتل عام یهودیان را طرح کرد که با هوشیارى استر و یکى از انبیاى یهود به نام مُردخاى این نقشه باطل شد. استر براى موفقیت در ابطال این توطئه، از یهودیان ایران خواست که ۳ روز روزه بگیرند و از خداوند طلب بخشش و کمک نمایند. پس از آن، روزه استر به یادبود این واقعه بر یهودیان واجب گشت.
روزه پوریم: این روزه به شکرانه نجات از قتل عام گرفته مى شود.
روزه کدلیا: روز سوم ماه تشرین، روزى است که کدلیا حاکم بیت المقدس با ۸۲ تن از یهودیان در آتش سوخت.
روزه عقیبیا: در روز پنجم ماه تشرین که به پاس گرامى داشت خاطره خاخام عقیبیا است، روزه واجب است. خاخام عقیبا کسى است که او را مجبور به پرستش بت نمودند و او زیر بار نرفت و آن قدر مقاومت کرد تا از گرسنگى درگذشت.
روزه عذاب: در زمان داوود پیامبر، خداوند بر بنى اسرائیل غضب کرد، ایشان را به مرگ و قحطى تهدید نمود. یهودیان از ترس، آن روز را روزه مى گیرند.
روزه صدقیا: روز ششم از ماه حسوان، پس از آن که بخت النّصر اورشلیم را تصرّف کرد، فرزندان صدقیا را کشت و او صبر و تحمل نمود. یهودیان به پاس هم دردى با صدقیا (پادشاه یهود) روزه مى گیرند.
روزه یهویاقیم: در بیستم ماه کلیو ارمیاى نبى پیش گویى اسارت یهود و ویرانى بیت المقدس را کرد و توسط یهویاقیم پادشاه یهود به زندان افتاد.
روزه هاى مستحب یهود
۱ روزه آدینه پسح : این روزه مختص پسران و مردان اول زاد خانواده است که به یادبود ضربت خداوند به اول زادهاى مصریان، در آستانه خروج بنى اسرائیل از مصر و مصونیت عبرانیان از این ضربت صورت مى گیرد.
۲در ایام خاص از سال به ویژه ماه الول، روزهاى دوشنبه و پنجشنبه روزه گرفته مى شود.
۳٫ روزهاى آدینه ماه نو عبرى ( روز قبل از حلول ماه قمرى)
۴٫ عروس و داماد در روز عروسى یا روز قبل از آن به مناسبت شروع زندگى جدید و به منظور توبه از گناهان گذشته در صورت امکان روزه مى گیرند.
۵٫ کسى که خواب آشفته اى دیده است و آن را نشان بدى مى داند، روز بعد به خاطر کفاره گناهان و رفع مصیبت روزه مى گیرد.
۶٫ برخى رسم دارند که در سال روز درگذشت والدین خود یا سال روز درگذشت علماى عالى رتبه دینى روزه بگیرند.
۷٫ در مواقع خاصى مانند احتمال وقوع بلایاى طبیعى یا بروز خشک سالى و نظایر آن، بنا به حکم مرجع دینى، روزه جماعتى، بر یهودیان منطقه اى خاص مقرر مى شود.
در علل الشرایع آمده که یک نفر یهودی نزد پیامبر آمد و سؤال کرد: چرا خداوند روزه گرفتن را بر شما در روز و در سی روز قرار داد؟ حضرت فرمود: “برای آن که آدم وقتی از شجرة ممنوعه خورد، سی روز آثار بد آن در شکم آدم بود، از این رو بر ما واجب شده که سی روز روزه بگیریم”. (. علل الشرایع، ج ۲، باب ۱۰۹، ص ۷۹) v نتیجه‌گیری : از این روایت استفاده می شود که روزه در دین یهود بود، ولی این که سی روز بود یا بیشتر یا در روز بود یا شب، یا مقداری از روز و مقداری از شب، مشخص نیست



نخستین فردی باشید که دیدگاه خود را بیان میکند!

نام شما: (لازم)

ایمیل شما: (لازم)

آدرس سایت یا وبلاگ:

متن نظر: