مشترک شوید و مطالب را به صورت رایگان در ایمیل خود دریافت کنید

نگاهی کوتاه به یهودیان و کنیساها

کنیسا به معنای اجتماع و بیت هکنست یعنی خانه ی اجتماع که در تورات ذکری از آن نیست و موسس آن گویا عزرا نبی است که بعد از آزادی اورشلیم توسط کوروش بزرگ و بازگشت یهودیان از بابل و ایران به اورشلیم ،گسترش یافت و محل شروع گسترش آن شهرهای بابل و غرب ایران به جهت عبادت روزانه و خواندن تلمود بوده است. کنیسا در دوره ۵۳۷ تا ۴۴۴ ق.م همزمان با ساختن معبد دوم در عصر و قلمرو هخامنشی تاسیس شد.نگاهی کوتاه به یهودیان و کنیساها
برای یهودیان هیچ مکانی مقدس تر از معبد مقدس Beit Ha Miqdash نیست و به منظور همدلی و سوگواری برای دوبار تخریب معبد مقدس در ۵۸۶ ق.م و ۷۰ میلادی ،عموم یهودیان بخشی کوچک از دیوار منزل یا ساختمانی را که بنا می کنند ،نا تمام می گذارند تا وفاداریشان به خداوند اثبات شود.
تفاوتی اساسی بین کنیسا و معبد مقدس وجود دارد. کنیسا قداستی مانند معبد مقدس ندارد. معبد مقدس ،توسط گروهی از لاویان و کاهنین اداره می شد، در حالیکه کنیسا توسط عامه متدین مدیریت می شود. مراسم ذبح ،تقدیس و قرائت تورات و آمرزش در معبد مقدس ،فقط توسط یک گروه انجام می شد در حالیکه اکنون کنیسا ،یک محل اجتماع برای عبادت روزانه است که توسط یک پیش نماز ساده – ترجیحا خاخام – برگزار می شود. کاهنین و گروهی از لاویان ،به مثابه واسطه ی خداوند و مردم ،معبد مقدس را در اختیار داشتند ولی اکنون هزاران کنیسا در سراسر دنیا زیر نظر معلم یا بازاری یا کارمند ساده مدیریت می شود. کنیسا می تواند هرجای زمین تاسیس و بنا شود در حالیکه بیت مقدس چنین قابلیتی ندارد. فقط در یک محل که خداوند گفته ،بایستی ثابت باشد و بدون مشابهت با بنایی دیگر ساخته شود.

کنیسا از ابتدای ظهورش در غرب ایران و جنوب عراق فعلی ،در سده ششم پیش از میلاد، محل تدریس تورات به زبان آرامی شرقی و جنوبی بوده است. ادبیات عبری در آمیزش با ادبیات آرامی ،موجب پیدایش متون تفسیری و دینی یهود شدکه کنیسا و مدارس موسوم به “بیت میدراش” و “یشیوا “yeshiva (آموزشگاه) در ظهور این متون ،نقش اساسی داشتند. یشیوای فارس تا ۳۷۵ میلادی فعال بود.

یهودیان و کنیساها در طول تاریخ در ایران ،در سه مسیر گسترش یافتند. مسیر اول: از غرب ایران تا مرکز (ری،دماوند) و مسیر دوم: از مرکز به شرق (سمرقند ،بخارا،غزنه) و مسیر سوم: از مرکز به جنوب ایران که مسیر (کاشان ،اصفهان،شیراز و حاشیه خلیج فارس)بود. یک مسیر متروکه نیز از بابل (جنوب عراق) به شوش (جنوب ایران در خوزستان) به دلیل مقبره دانیال نبی وجود داشت که بسیار زود از بین رفت.

به طور کلی فراز و نشیب تاریخ یهودیان ایران و اماکن آنها به دلیل تغییرات پی در پی در دولت حاکم ،دستخوش تلاطم کلی شدند،گاه دارای ثروت و مکنت و جایگاه مناسب و گاه زیر فشار و تبعیض بودند.دولت های هخامنشی ،اشکانی،سلاجقه،غزنویان ،افشاریه و زندیه به طور متوسط ،دوره های آزادی و گسترش اقتصادی یهودیان ایران بود. در تمامی دوره قاجار ،یهودیان زیر فشار اقتصادی و دینی قرار داشتند. مهاجرت یهودیان از ری به تهران نیز در دوره ی قاجار روی داد. مهاجرت یهودیان به شهر تهران ،از آمدن آنها به محله ی عودلاجان شروع شد که در حقیقت نقطه ی عطف تاریخ یهودیان تهران در دویست و پنجاه سال اخیر است. کنیساهای عودلاجان ،قدیمی ترین کنیساهای تهران هستند.

منبع:کنیساهای یهودیان ایران-مسعود فروزنده-نشریه پژوهشی هنر ومردم شماره ۸ سال ۱۳۸۷



۲ دیدگاه نوشته شده است!

نظر بدهید!
  1. مرتضی می‌گه:

    خیلی خلاصه و کوتاه بود فقط کلیات را گفته اید لطفا بیشتر توضیح دهید

  2. داودرمضانی می‌گه:

    شابت شالوم .مطالب جالبی از دین مقدس یهود را در این سایت مطالعه نمودم ،موفق باشید

نام شما: (لازم)

ایمیل شما: (لازم)

آدرس سایت یا وبلاگ:

متن نظر: