مشترک شوید و مطالب را به صورت رایگان در ایمیل خود دریافت کنید

باورها و آیین های یهودی (بخش دوم)

هلاخا، فرهنگ و اعتقاد 

سنت یهود نه تنها برخی اندیشه های اساسی دربارة خدا، ‌وحی و انسان را می آموزد بلکه، علاوه بر آن، این اعتقادات را با قوانینی راهنمای رفتار، و با تشریفات و مناسکی ابراز می کند که نهادهایی دینی و گونه های متمایزی از زندگی و فرهنگ یهودی را به وجود می آورند. از این رو یهودی بودن شخص لزوماً بدین معنا نیست که وی فردی معتقد نیز هست، به علاوه که یهودیان مذهبی هویتشان را در درجة اول به اصول اعتقادی گره نمی زنند. در مورد برخی از یهودیان یهودیتشان بیشتر مشارکت در زندگی یک اجتماع خاص قومی است تا التزامی دقیق به مناسک یا عقایدی چند برای برخی دیگر بُعد اصلی یهودیت مجموعة امر و نهی های هلاخایی است که هنجارهای رفتاری را معین می کنند، به علاوة آرایی کلامی که حکم موجودی تخیلی و برکنار را پیدا کرده اند.

یکی از مدافعان متجدد این دیدگاهِ اخیر، پروفسور یهوشُوئع لایبوویتس (Yehoshua Leibowitz)، مدعی است: آن چه یهودیت را دوام بخشیده و هویت آن را حفظ کرده است چیزی جز دین یهودی که در تورا و میصواها مجسم است نیست. همة مشخصه های دیگر موجودیت یهود، یعنی عقاید، فلسفه ها، خلقیات، اصول اخلاقی، ادبیات، شعر، فرهنگ عامه، سیاست و سازمان اجتماعی، همه سرشتی عام و بشری داشته  اند. اینها نه یهودی به معنای خاص آن، بلکه هر کدام در درون چارچوب عام تاریخ یهود گوشه ای از چهرة آن را نمایش داده اند. «تمام اندیشه ها و نظریات متفاوت و متغیری که در یهودیت می بینیم چیزی جز روبناهای بنیادی به نام هلاخا نیستند.»

این رویکرد را که برای هلاخا، یعنی برای راه یهودیت یا وجه فقهی و حقوقی آن که با میصواها یا فرمان ها سر و کار دارد، تقدم قائل است می توان در میان گروه کوچک اما بانفوذی از متفکران راست کیش یافت. این رویکرد زمینة حاصلخیزی برای رشد نوعی فلسفة مذهبی (scholasticism) درون نگر در یهودیت فراهم آورده است که برای مرتبط کردن دین یهود با مسائلی که از سرشت عام دینی برخوردارند کوششی به عمل نمی آورد. چنین رویکردی کسانی را که به آن ملتزم اند قادر می سازد تا بر مشکلاتی که متفکران یهودی را در جهان جدید به ستوه آورده است فائق آیند؛ چرا که فکر آنان را از درگیر شدن با مسائل گسترده تر کلامی آزاد می گذارد.

باورها و آیین های یهودی (بخش دوم)

از رویه یک نظیر غیر دینی نیز دارد که محیط اجتماعی مربوط به اعمال هنجارین را مشمول تحقیقات الاهیاتی نمی داند. این قرائت عرفی شده، همة مؤلفه های دینی یهودیت و از جمله بُعد هلاخایی آن را صرفاً محصول هایی از فرهنگ قومی یهودیان می داند و معتقد است چیزهایی مانند دریافت مشترک آنان از تاریخ عمومی قوم، مجموعه ای از سبک های زندگی یهودی، به کارگیری زبان ها، راه و رسم های جمعی، آداب بومی و ارزش های اخلاقی یهودیان، همه بر آن مؤلفه ها مقدم اند. در حالی که سکولاریست ها طبیعتاً‌ به این شکل از یهودیت فرهنگی یا قومی گرایش دارند، بیشتر آنانی که از شکل هلاخایی حادتر یهودیت دفاع می کنند راست کیش های افراطی هستند.

اکثریت غالبی از یهودیان، چه راست کیش چه محافظه کار و چه اصلاح گرا، دیدگاه بازتری دربارة دین یهود و زندگی یهود دارند. اگرچه مقدار تأکید گروه های مختلف بر مؤلفه های مختلف یکسان نیست، و با آن که راست کیش ها بیشتر از اصلاح گرایان بر بعد هلاخایی اصرار می ورزند اما فکر و ذکر همه در یهودیت آن است که بین عمل و عقیده هماهنگی ایجاد کنند و در تنش های به وجود آمده بین یهودیت و جهان جدید دخالت نمایند. تماس آزاد و باز میان یهودیان و بیگانگان در جهان غرب نه تنها آگاهی یهودیان نسبت به وضعیت اعتقادی آنان و شئون مسئله ساز آن را بیشتر کرده است بلکه هویت آنان را نیز به علت سازگاری با محیط و ازدواج های خارجی آنها کمرنگ تر کرده است.

ظهور یک کشور یهودی در سرزمین مقدس تاریخی، ملی گرایی یهودی را به خصیصة ذاتی خودآگاهی معاصر یهودیان تبدیل کرده است، خودآگاهی ای که با ملی گرایی منطقه ای تر یهودیان آزاد شده به عنوان شهروندان آمریکایی، انگلیسی یا فرانسوی، میباید سازگار گردد. پدیده های اجتماعی و اخلاقی عمدة روزگار ما دوباره یهودیان را به طرز تلقی هلاخای سنتی از رفتارهای بهنجار، علاقه مند کرده و توان تازه ای به آنان داده است تا با جامعة بی بند و بار با موفقیت مواجه شوند.

حساس ترین حوزة این تنش ها حوزة آموزش و پرورش، یعنی جایی است که کودکان یهودی به راحتی در معرض اندیشه ها، طرز فکرها و ارزش های عموم مردم قرار دارند. یکی از راه حل هایی که اقلیت قابل توجهی از والدین یهودی برمی گزینند فرستادن بچه هایشان به مدارس یهودی است. این امر برای کاستن از تأثیرات محیط بیگانه، تقویت ارتباط اجتماعی با هم کیشان یهودی، کم کردن احتمال ازدواج های خارجی، و فراهم آوردن حداقلی از تعلیم و تربیت یهودی لازم به نظر می آید. اما مدارس یهودی هم مشکلات خاص خود را به بار می آورند؛‌ چرا که احساسِ‌ بیزاری و بی اعتنایی به دیگران را در کودکان یهودی تقویت می کنند و دیواره های نامرئی گتوی فرهنگی ای را که ایشان را از جهان دیگران جدا می دارد ستبرتر می نمایند.

 



یک دیدگاه نوشته شده است!

نظر بدهید!
  1. [...] های یهودی ناشر:مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان ومذاهب منبع ارسال شده در ادیان | برچسب‌ها: آیین،دین،یهود، « [...]

نام شما: (لازم)

ایمیل شما: (لازم)

آدرس سایت یا وبلاگ:

متن نظر: